Đề 15: Trong bài Hạt gạo làng ta, nhà thơ Trần Đăng Khoa có viết:
“Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có mưa tháng ba
Giọt mồ h”i sa
Những trưa tháng sáu
Nước như ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy”
Đoạn thơ giúp em hiểu được ý nghĩa gì của hạt gạo? Hãy nêu rõ tác dụng của điệp ngữ và hình ảnh đối lập được sử dụng trong đoạn thơ trên
BàI LàM:
Trong đoạn thơ trên, nhà thơ Trần Đăng Khoa như muốn nói: Hương vị của hạt gaọ thật ngọt bùi nhưng để làm ra hạt gạo người n”ng dân phải trải qua mu”n vàn gian nan, vất vả, phải vượt qua bao nhiêu khó khăn, thử thách của thiên nhiên với những “cơn bão tháng bảy”, những “trận mưa tháng ba”.Và trong hương vị của hạt gạo như có cả vị mồ h”i của người lao động. Điệp từ “có” nh”m nhấn mạnh những khó khăn của thiên nhiên và cách sử dụng hình ảnh đối lập “Cua ngoi lên bờ, mẹ em xưống cấy” càng làm cho ta thấy sự vất vả của người n”ng dân “Một nắng hai sương”, “Bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” Có lẽ vì vậy mà ca dao xưa có câu:” Ai ơi, bưng bát cơm đầy, dẻo thơm một hạt đắng cay mu”n phần”:
Đề 16: Trong bài thơ Tiếng hát mùa gặt, khi tả cảnh bà con n”ng dân tuốt lúa dưới đêm trăng sáng, nhà thơ Nguyễn Duy viết:
“Mảnh sân trăng lúa chất đầy
Vàng tu”n trong tiếng máy quay xập xình”
Theo em, ở dòng thơ thứ nhất, trong hai cách ngắt nhịp dưới đây:
-Mảnh sân/ trăng lúa chất đầy
-Mảnh sân trăng/ lúa chấy đầy.
Eỷm cách ngắt nhịp nào? Vì sao?
BàI LàM:
Trong hai cách ngắt nhịp trên, mỗi cách ngắt nhịp đều có sức gợi tả, gợi cảm riêng. Em chọn cách ngắt nhịp thứ nhất (mảnh sân / trăng lúa chất đầy), câu thơ được hiểu: Trên sân, cả lúa và ánh trăng đều được chất đầy, đều tràn ngập. Cảnh tượng này vừa gợi sự no đủ, vừa gợi cảm giác thơ mộng.
Đề 17: : “Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa b”ng mu”n nỗi tái tê lòng bầm”
Theo em, trong câu thơ trên, trăm có b”ng 99 + 1và ngàn có b”ng 999 +1 hay kh”ng? Vì sao?
BàI LàM:
Trong câu thơ này, trăm, ngàn kh”ng phải là con số chính xác (trăm= 99+1; ngàn = 999 +1). Trăm và ngàn ở đây được hiểu theo nghĩa chuyển, chỉ số nhiều. Dòng thơ “Con đi trăm núi ngàn khe” muốn nói: con đã đi qua rất nhiều núi, nhiều khe đã vượt qua rất nhiều khó khăn gian khổ trên những dặm đường kháng